Hoe werkt de hondenneus?
Wij kijken met onze ogen naar de wereld. Een hond ruikt hem met zijn neus. Tijdens een wandeling zien wij een grasveld, een boom of een paaltje. Voor onze hond kan diezelfde plek een enorme hoeveelheid informatie bevatten. Wie is hier geweest? Hoe lang geleden? Welke andere honden hebben hier gelopen? Is er iets eetbaars te vinden? Welke geuren zijn nieuw en welke kent hij al?
De neus van een hond is een bijzonder stukje gereedschap. Geur speelt een veel grotere rol in het leven van een hond dan wij als mens vaak beseffen. En juist daarom is snuffelen zoveel meer dan zomaar een beetje rondneuzen.
Een wereld vol geuren
Een hond verzamelt tijdens het lopen voortdurend informatie met zijn neus. Wanneer hij aan een grasspriet, boom of stukje grond ruikt, is hij niet zomaar bezig met een interessant luchtje. Hij is informatie aan het verzamelen.
Dat maakt het soms lastig om te begrijpen waarom een hond tijdens een wandeling zo lang op één plek kan blijven staan.
Wij denken misschien: kom, we lopen verder. Maar je hond denkt helemaal niet aan 'verder lopen'. Hij is op dat moment bezig met het lezen van zijn omgeving.
Wat maakt de hondenneus zo bijzonder?
De neus van een hond is veel gevoeliger dan die van ons. Honden beschikken over een enorm reukvermogen en zijn in staat om geuren van elkaar te onderscheiden die voor ons volledig hetzelfde lijken.
Maar het gaat niet alleen om hoeveel geurreceptoren een hond heeft.
Een hond gebruikt zijn neus op een heel andere manier dan wij. Tijdens het snuffelen neemt hij geurmoleculen uit zijn omgeving op en verwerkt deze informatie in zijn hersenen.
Ook de manier waarop een hond ademt en de luchtstroom rond zijn neus werkt, helpt bij het verzamelen van geur.
Een hond ruikt niet alleen wat er is...
Misschien is dit wel een van de interessantste dingen aan de hondenneus. Een hond kan met geur informatie krijgen over wat er eerder in een omgeving is gebeurd.
Stel je voor dat jij samen met je hond door een park loopt. Jij ziet een leeg pad. Je hond ruikt misschien dat daar kort geleden een andere hond heeft gelopen. Of meerdere honden. Misschien herkent hij een geur. Misschien ruikt hij iets van voedsel, een wild dier of een mens die eerder over het pad liep.
De omgeving is voor je hond dus niet 'leeg'. Zijn neus vertelt hem een verhaal.
Waarom snuffelen zo belangrijk is
Snuffelen is daarom een belangrijk onderdeel van het natuurlijke gedrag van een hond.
Wanneer een hond rustig mag snuffelen, krijgt hij de kans om zijn omgeving op zijn eigen manier te onderzoeken. Hij verzamelt informatie, maakt keuzes en bepaalt zelf waar hij zijn aandacht aan besteedt.
Een wandeling hoeft daarom niet altijd te draaien om kilometers maken. Soms kan een rustige wandeling waarbij je hond uitgebreid mag snuffelen juist ontzettend waardevol zijn. Geef je hond daarom tijdens een wandeling ook eens de tijd om ergens rustig te ruiken, zonder hem meteen mee te trekken omdat jullie 'verder moeten'.
Van snuffelen naar zoeken
Het mooie is dat we de natuurlijke interesse van een hond voor geur ook kunnen gebruiken in training. Daar begint het echte neuswerk. Bij speuren leert een hond een geurspoor te volgen. Bij detectie leert een hond gericht zoeken naar een aangeleerde geur en deze vervolgens duidelijk aan te geven. De hond gebruikt daarbij zijn neus zoals hij dat van nature al kan: onderzoeken, zoeken, vergelijken en een interessante geur lokaliseren. Het verschil is dat we hem leren om die natuurlijke vaardigheid steeds gerichter in te zetten.
Iedere hond gebruikt zijn neus op zijn eigen manier. Niet iedere hond zoekt hetzelfde en niet iedere hond werkt op dezelfde manier. De ene hond duikt enthousiast overal met zijn neus in. De andere hond heeft wat meer tijd nodig om vertrouwen te krijgen en zelfstandig op onderzoek uit te gaan. Daarom draait neuswerk niet om zo snel mogelijk een perfecte zoekopdracht uitvoeren. Het gaat om ontdekken wat bij díe hond past.
Een hond die enthousiast leert zoeken, kan enorm veel plezier beleven aan detectie. Maar ook voor een hond die wat onzeker is, graag zelfstandig werkt of snel afgeleid is, kan gecontroleerd neuswerk een mooie manier zijn om samen te werken.
De training kan steeds worden aangepast aan de hond die voor je staat.
Je hoeft geen 'zoekhond' te hebben
Een hond hoeft geen speciaal ras te zijn om plezier te beleven aan neuswerk. Of je nu een Podenco, Galgo, Labrador, Border Collie, kruising of een oudere huishond hebt: iedere hond heeft een neus. De ene hond heeft misschien meer motivatie nodig, de andere juist wat meer uitdaging. Het mooie is dat je kunt beginnen op het niveau van je eigen hond en van daaruit verder kunt bouwen.
De hondenneus als ingang naar samenwerking
Bij Kynolink gebruik ik die bijzondere hondenneus als uitgangspunt voor detectie- en speurtraining. Individueel, op het niveau van de hond en met veel aandacht voor de samenwerking tussen hond en eigenaar.
Wil je ontdekken wat jouw hond met zijn neus kan?